Türkçe
EnglishABD–İran Geriliminin Bölgesel İhracata Olası Etkileri
1. Jeopolitik Risk ve Lojistik Akışlar
Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde artabilecek güvenlik riskleri, deniz taşımacılığında sigorta primleri, navlun bedelleri ve teslim süreleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturur. Bu gelişmeler, yalnızca İran’ı değil; Körfez’e kıyısı bulunan ve transit ticarette kritik rol üstlenen Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi ülkeleri de kapsayan bir etki alanı yaratır.
2. Enerji Piyasaları ve İhracat Maliyetleri
Gerilim senaryosunda petrol ve doğalgaz fiyatlarında kısa vadeli sıçramalar olasıdır. Enerji girdilerindeki artış, sanayi üretim maliyetlerini yükselterek rekabetçilik üzerinde baskı yaratır. Enerji ihracatçısı ülkeler için kısa vadede gelir artışı görülse de, talep daralması ve alternatif tedarik kanallarının devreye girmesi orta vadede bu avantajı sınırlayabilir.
3. İran Merkezli Ticarette Daralma Riski
Askerî bir gelişmenin yaptırımların sertleşmesiyle eş zamanlı ilerlemesi, İran’la doğrudan veya dolaylı ticaret yapan firmalarda pazar kaybı, ödeme riski ve finansman maliyetlerinde artış gibi sonuçlar doğurabilir. Gıda, inşaat malzemeleri ve sanayi ürünleri başta olmak üzere belirli kalemlerde ihracat hacminde daralma beklenebilir.
4. Türkiye Açısından Dolaylı Etkiler ve Fırsatlar
Türkiye, coğrafi konumu ve üretim kapasitesi sayesinde bölgesel tedarik zincirlerinde alternatif tedarikçi rolünü güçlendirebilir. Bununla birlikte sınır ticareti, kara lojistiği ve ödeme kanallarındaki aksamalar kısa vadeli riskler yaratır. Orta vadede ise İran pazarında oluşabilecek boşluklar, Türkiye menşeli ürünler için yeni ihracat fırsatlarına dönüşebilir.
5. Orta Vadeli Yeniden Konumlanma
Kalıcı bir belirsizlik ortamı, firmaları pazar çeşitlendirmesi, alternatif lojistik koridorlar ve daha temkinli sözleşme yapıları geliştirmeye yöneltebilir. Bu süreç, Orta Doğu ihracat haritasında yapısal bir yeniden dengelenmeye işaret eder.
Sonuç
ABD–İran hattındaki olası askerî gelişmeler, bölge ihracatını kısa vadede maliyet artışı ve belirsizlik, orta vadede ise rota ve pazar değişimleri ile karşı karşıya bırakmaktadır. İhracatçıların bu dönemde risk yönetimi, finansal güvence mekanizmaları ve pazar çeşitliliğini önceliklendirmesi kritik önem taşımaktadır.
Tarih: 28 Ocak 2026
Editör Notu: Bu analiz, bölgedeki mevcut jeopolitik gelişmeler ışığında hazırlanmış olup, olası senaryoların ihracat ve ticaret üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir. Gelişmelere bağlı olarak öngörüler güncellenebilir.
Editör Notu: Bu analiz, bölgedeki mevcut jeopolitik gelişmeler ışığında hazırlanmış olup, olası senaryoların ihracat ve ticaret üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir. Gelişmelere bağlı olarak öngörüler güncellenebilir.
